CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye’nin son yıllarda yaşadığı ekonomik sıkıntıların bir yansıması olarak, bankalara olan borçların hızla arttığını açıkladı.
23-30 Eylül tarihleri arasında vatandaşların bankalara olan borçlarının 17,5 milyar lira artış gösterdiğini vurgulayan Gürer, bu durumun, yüzde 83,45 ile 1998’den bu yana en yüksek enflasyon oranıyla birlikte yaşandığını belirtti.
Gürer, bankaların zamanında tahsil edemedikleri kredilerin miktarının 160 milyar dolar seviyesine ulaştığını kaydetti. Toplamda vatandaşların bankalara, finans şirketlerine, varlık yönetim şirketlerine ve TOKİ’ye olan borcun 1 trilyon 415 milyar liraya tırmandığına dikkat çekti.
Özellikle son 5 ay içinde (6 Mayıs – 30 Eylül arası) bu borçta 243 milyar lira artış yaşandı.
Enflasyon konusuna da değinen Gürer, Türkiye’nin son 24 yılın en yüksek enflasyon oranına ulaştığını ifade etti. Geçen yıl ekim ayından itibaren hızla yükselen enflasyon, eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 8,08 artış göstererek yıllık bazda yüzde 83,45 seviyesine ulaştı.
Bu oran, Türkiye’yi dünya genelinde Zimbabve, Lübnan, Suriye, Sudan ve Venezuela’dan sonra enflasyonu en yüksek ülke haline getirdi.
Gürer, vatandaşların borçlarının büyük bir kısmının bireysel kredilerden ve kredi kartı borçlarından kaynaklandığını belirtti. 30 Eylül itibarıyla bireylerin bankalara olan borçları 1 trilyon 355 milyar liraya yükselmiş durumda.
Bu borcun 1 trilyon lirası bireysel kredilerden, geri kalan 355 milyar lirası ise kredi kartı borçlarından oluşuyor. Son haftada tüketici kredilerinde 7 milyar lira, kredi kartı borçlarında ise 10,7 milyar lira artış gerçekleşti.
Takipteki borç miktarına da dikkat çeken Gürer, vatandaşların bankalar tarafından icraya verilen borçlarının 30 milyar lira olduğunu söyledi.
Bankaların bu takipteki borçları düşük bir bedelle varlık yönetim şirketlerine devretmelerinin, bu rakamların daha düşük görünmesine neden olduğunu da ifade etti. Ayrıca, vatandaşların varlık yönetim şirketlerine olan borcu 32,9 milyar, TOKİ’ye ise 27 milyar lira seviyesinde.
Ekonomik sorunlar, döviz kurlarındaki artışla da birleşiyor. Merkez Bankası’nın verilerine göre, geçen hafta Dolar ve Euro’nun değerinin sırasıyla yüzde 0,2 oranında arttığını belirten Gürer, Dolar’ın 18,56 TL, Euro’nun ise 18,18 TL seviyesine çıktığını söyledi.
Yılbaşından bu yana Dolar’da yüzde 43, Euro’da ise yüzde 23,8 oranında bir artış gözlemlendi.
İcra dosyalarının artışı da dikkat çeken bir başka konu. Gürer, bu yılın başından itibaren icra ve iflas dairelerine toplamda 6 milyon 638 bin yeni dosya geldiğini aktardı. Geçen yıla göre yeni dosya sayısında 1 milyon 29 bin artış yaşandı.
Bu süreçte 5 milyon 626 bin dosya sonuçlandırıldı ve derdest dosya sayısı son bir yıl içinde 574 bin artarak 23 milyon 578 bine ulaştı. Bu veriler, ekonomideki sıkıntıların ne denli derinleştiğinin bir göstergesi olarak öne çıkıyor.